غول‌های که یادِشان رفته تا چی اندازه قدرت‌مند اند

مدل ذهنی ضعیف و قوی - یک داستان

زندانی‌های عظیم‌الجسه و توانا که هیچ‌وقت از قدرتِ‌شان برای آزادی استفاده نمی‌کنند: فیل‌ها

سال‌ها پیش وقتی که هفت سالم بیشتر نبود، والدینم مرا به سیرک بردند؛ محل نمایش‌های مهیج. می‌خواستم فیل‌ها را ببینم؛ آن موجودات قدرتمند را.  دیدم که آنها را به یک چوب می‌بستند. فیل‌ها می‌توانستند یک درخت را از جا بِکَنن. ولی با این وجود با یک تکه چوب ساده سرِ جای‌شان نگه می‌داشتند. خوب. من، متوجه نمی‌شدم. تا اینکه پدرم به من گفت؛.. آن گفت: وقتی که فیل‌ها خیلی کوچک اند و قبل از اینکه بتوانند چوب‌ها از جا بِکَنن، از آنها استفاده می‌شوند. و  بعد از آن، آن حیوانات دیگر هرگز تلاش نمی‌کنند چوب‌ها را از جا دربیاورند.

ادامه خواندن “غول‌های که یادِشان رفته تا چی اندازه قدرت‌مند اند”

پول و موقف اجتماعی؛ دین و پیشوایان تازه و عوامل بزرگ خطای شناختی

در دام فیلترهای چون پول و موقف اجتماعی گرفتار نشویم
عواملی زیادی است که باعث می‌شود تا افراد را به درستی نشناسیم و به تعقیب آن، در صورت لزوم، دقیقا تجزیه و تحلیل نتوانیم – عدم شناخت دقیق افراد نهایتا به زیان خودِما تمام می شود. باید گفته شود که نقش پول و موقف اجتماعی در این امر برجسته‌تر از همیشه است، این دو مورد مصداق‌های مهمی از خطای شناختی به حساب می‌آید.

به گفته‌ای یووال نوح هراری، نویسنده‌ای کتاب انسان خردمند، پول خدای هست که تعداد پیروانش، به طرز شگفت‌انگیزی، از هر دینی دیگر زیاد شده است. در عینِ‌حال، وفاداری این پیروان بی‌سابقه است.

هر دینی، مبلغین و مبشرین خودش را دارد، تا آن دین را تبلیغ کرده و به طرفدارانش بیافزاید. پیروان قدیمی را حفظ کند، و در نهایت فرهنگ و تاریخ خلق نماید. در مقابل، عامه‌ای مردم به علما و مبلغین دینی احترام ویژه‌ای دارند و جایگاهی بالاتری را در جامعه برای‌شان قایل اند – این قانون را تقریبا پیروان همه‌ی ادیان، با تفاوت‌های جزئی مراعات می‌کند و همین‌طور ادامه خواهد داشت.

ادامه خواندن “پول و موقف اجتماعی؛ دین و پیشوایان تازه و عوامل بزرگ خطای شناختی”