مکانیزم‌های اهداف Edwin Locke و Gary Latham؛ چرا هدف‌گذاری مهم است؟

اهداف به‌عنوان چراغ راه عمل می‌‌کند، خاصیت انرژی‌زایی دارند، منجر به پایداری استقامت می‌‌شوند و همچنان چند تأثیر غیر مستقیم دیگر.

تصویر: توسط Rawpixel در Freepik

ادوین لاک (Edwin A. Locke) کسی است حدود ۳۵ سال عمر خود را در زمینه‌ی تحقیقات مرتبط با هدف‌گذاری وقف نموده است. مهمترین یافته‌ی او در این زمینه شاید این باشد که اهداف روی عملکردِ سازمان‌ها، ادارات و افراد مؤثر است؛ و این یافته‌ی کمی نیست. (+)

لاک و لاتام این تأثیرگذاری را تحت عنوان «مکانیزم‌های اهداف» در چهار زمینه توضیح می‌دهد:

عملکرد رهنمودی اهداف

اهداف، با حذف فعالیت‌های نامربوط، توجه و تلاش شخص یا سازمان را به سمت فعالیت‌های مرتبط هدایت می‌دهند. نتایج این تأثیرات هم در زمینه‌ی رفتاری و هم شناختی قابل مشاهده است.

تعیین اهداف،‌ در واقع، یک نوع استراتژی حذف زواید و حواشی برای تسریع و تسهیل انجام فعالیت‌ها و صرفه‌جویی در منابع در جهت رسیدن به مقاصدِ از قبل تهیه‌شده است.

به‌عنوان مثال، روتکوف و بلینگتون در سال ۱۹۷۹ در نیتجه‌ی مطالعات‌شان در حوزه یادگیری نشان داد که درس‌های هدف‌محور نسبت به سایر درس‌ها هم سریع یاد گرفته می‌شود و هم دارای ماندگاری زیادند.

در یک امتحان دیگر، لاک، در یک دوره‌ی آموزش رانندگی نشان داد که رانندگان، با اینکه روی جنبه‌های مختلف رانندگی‌شان بازخورد/فیدبک دریافت می‌‌کردند، ولی در نهایت، صرفاً ابعادی را بهبود دادند که هدف‌محور بودند؛ ابعادی که از قبل برای بهبودشان برنامه داشتند.

خاصیت انرژی‌‌زایی اهداف

انرژی و انگیزه از جمله ضروریات اساسی در عملکرد سازمان‌ها، ادارات و افراد بوده و به عنوان موتور و محرک فعالیت‌ها عمل می‌کند.

دومین مکانیزم اهداف، خاصیتِ انرژی‌زایی آنها اند. اهدافِ بزرگ منجر به تلاش بیشتر می‌شوند. این بدین معنی است که ذهنِ ما به صورت ناخواسته مقدار انرژی لازم را متناسب با مقیاس هدف انجام می‌دهد: هدف هرچه بزرگتر، تلاش به همان اندازه بیشتر.

نتایج این تحقیقات در فعالیت‌های مختلف نشان داده شده‌اند؛ از جمله فعالیت‌های که مستلزم تلاش‌های فزیکی، شناختی، ذهنی و فزیولوژیکی بود‌اند.

اهداف استقامت می‌آورند

درباره ارزش و اهمیت استقامت در جهت رسیدن به موفقیت تردیدی وجود ندارد. حتی بسیاری از صاحب‌نظران اهمیت استقامت در موفقیت را بالاتر از سهم ضریب هوشی می‌دانند.

رونالت راپرت و راغو نات، در مقاله‌ی توضیح می‌دهد که تعیین اهداف دشوار، منجر به تغییر رفتار و در نهایت باعث بهبود نتیجه می‌شوند. این یعنی میزان استقامت و سخت‌کوشی انسان با سطح دشواری اهداف مستقیماً متناسب است.

با این حال، نباید فراموش کرد که میانِ مدت‌زمانِ کار و شدت تلاش رابطه‌یی وجود دارد. در مواجهه با یک هدف دشوار، ممکن برای مدت کوتاهی سخت کار کرد و یا برای مدت طولانی آهسته. با این توضیح، با تعیین ضرب‌الاجل می‌توان سخت‌کوشی و استقامت را دست‌کاری کرد.

تأثیرات غیر مستقم اهداف بر عملکرد

اهداف با تحریک، کشف و/یا استفاده از دانش و استراتژی‌های مرتبط با وظیفه به صورت غیر مستقیم بر عملکرد تأثیر می‌گذارند.

این یک واقعیت انکارناپذیر است که تمام اقدامات نتیجه‌ی درک و انگیزه است؛ عناصر مذکور ولی می‌توانند به صورت پیچیده با همدیگر تعامل داشته باشند. برای وضاحت بیشتر، یافته‌های ادوین لاک مرتبط با هدف‌گذاری را ذیلاً مرور می‌کنیم: (می‌تواند نخوانید؛ ←رفتن به نتیجه‌گیری)

اتومات‌سازی فعالیت‌ها

فرض کنید به شما یک وظیفه‌ی هدف‌محور واگذار شده است. احتمالاً به صورت خودکار دانش و مهارت‌های را به کار خواهید بست که از قبل می‌دانید و همزمان هم‌‌راستا با هدف تعیین‌شده است.

مثلاً اگر هدف‌تان بریدن چوب باشد، به عنوان یک چوب‌بُر حرفه‌یی ضرورتی به پلانگذاری آگاهانه ندارید تا به کمک آن ابزار و استراتژی‌های لازم را برای رسیدن به هدف‌تان انتخاب کنید. بلکه خیال‌تان جای دیگریست و دست‌تان به کار.

شریک‌سازی مهارت‌ها

مواردی وجود دارند که به علت سازوکار متفاوتِ وظیفه در جهتِ رسیدن به هدف، اتومات‌سازی فعالیت‌ها (در استفاده از ابزارها و استراتژی‌ها) اهمیت چندانی ندارد. در چنین مواقع، افراد از مجموعه مهارت‌‌های استفاده می‌کنند که قبلاً در زمینه‌ی مشابه استفاده کرده‌اند.

توسعه استراتژی‌های جدید

اگر وظیفه‌ی سپرده‌شده برای رسیدن به یک هدف، برای افراد کاملاً جدید باشد، آنها به صورت آگانه برای توسعه استراتژی‌های لازم در جهت رسیدن به اهداف تعیین‌شده پلانگذاری می‌کنند.

خودکارآمدی و تدوین استراتژی

خودکارآمدی به «باور شخص به خودش نسبت انجام وظیفه خاص یا موفقیت در شرایط ویژه است».

تحقیقات لاک و لاتام نشان می‌دهد «کسانی که دارای خودکارآمدی بالا است به احتمال زیاد می‌توانند استراتژی‌های مؤثرتری وظیفه‌یی تدوین کند.»

تأثیر اهداف بر عملکر

لاک و لاتام در نتیجه‌ی تحقیقات وسیع و عمیق‌شان نشان داد که هدف‌گذاری از آنجایی اهمیت پیدا می‌کند که اهداف که بر عملکرد تأثیر می‌گذارند؛ با چهار مکانیزم:

  • اهداف با حذف فعالیت‌های نامربوط به عنواین یک رهنما عمل کرده با حذف فعالیت‌های نامربوط، منجر به صرفه‌یی در مصرف منابع و تسریع در رسیدن به مقاصد می‌شوند؛
  • تخصیص و تولید انرژی یک فرد متناسب با سطح اهداف انتخابی انجام می‌شود؛
  • اهداف استقامت دوامدار به همراه می‌آورند؛ و
  • اهداف تأثیرات غیر مستقیم بر عملکرد دارند.

مقاله‌ی ادوین لاک را می‌توانید از اینجا در فارمت پی‌دی‌اف دانلود بفرمایید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *