مُردنِ پیش از بلوغ؛ درباره دشواری حفظ و مراقبت و ارتقا

من از آینده آمده‌ام. دشواری حفظ و مراقبت و ارتقا سخت‌تر از راه‌‌اندازی کاروبار و گرفتنِ زمام امور است.

فرسایش در نبود حفظ و مراقبت
تصویر توسط Kristijan Arsov در Unsplash

با خروج نظامیان ایالات متحده و سایر کشورهای عضو NATO، تعدادی از مردم افغانستان جشن گرفتند و نیز این رویداد را از طریق شبکه‌های اجتماعی تبریک گفتند؛ با مضامین مختلف، از جمله: «جای افتخار است که هیچ نیروی خارجی، دیگر در کشور وجود ندارد.»

این اولین بار نیست که مردم چنین خوشحالی می‌کنند. با خروج نیروهای شوروی از افغانستان، و قبل از آن، بریتانیا، نیز مردم جشن گرفتند و خوشحالی کردند. هنوز هم هر ساله به‌عنوان یادبود از این روزها جشن می‌گیرند.

رویدادهای متذکره با اینکه از جمله افتخارات به شمار می‌آید؛ از زاویه‌ی دیگر ولی، نشانه‌ی از ضعف نیز هست. زیرا نمایانگر ناتوانی در برپایی، حفظ و مراقبت و تکامل نظام حکومت‌داری و ملت‌سازی است. متأسفانه این مُردنِ پیش از بلوغ فقط شامل حال دولت‌ها نیست.

اگر کمی دقیق‌تر ببینیم و با جزئیات بیشتر، در سطح کوچک‌تر متوجه نکاتی دیگری هم می‌شویم؛ از جمله اینکه تعداد شرکت‌های بزرگ در افغانستان که عمرشان بیشتر از ۵۰ سال باشد وجود ندارد.

نه‌تنها در زمینه‌ی شرکت‌ها، نهادها و کسب و کارها، بلکه این موضوع درباره‌ی آدم‌ها نیز صحت دارد. در تاریخ نیم قرن اخیرِ افغانستان، تعداد آدم‌های که عمرشان را صرف کار و مطالعه در یک زمینه‌ی مشخصِ غیر از سیاست کرده باشد، نیز انگشت‌شمارند.

مجاهدین افغانستان در سال ۱۳۶۵، دولت مجاهدین نتوانستند از دولت‌شان حفظ و مراقبت کنند.
۳۵ سال پیش از امروز مجاهدین افغان توانستند نیروهای نظامی شوروی وقت را از کشور خارج کنند. | تصویر: توسط Erwin Franzen در Flickr

با توجه به کتاب چرا ملت‌ها شکست می‌خورند شاید یکی از علت‌های اساسی نبود نهادهای سیاسی و اقتصادی فراگیر باشد. نهادهای که امنیت پایدار را در کشور فراهم نموده و از حقوق مالکیت و دستاوردهای اتباع حفاظت کند.

اما به نظر شخصی من، دشواری حفظ و مراقبت (نگهداری و ارتقا) می‌تواند علت دیگری باشد؛ دشواریِ نگهداری، ارتقا و توسعه یک اپلیکیشن، آپدیت منظم یک بلاگ، رشد دادن یک استارت‌اپ و مطالعه، تحقیق و تعمق در یک حوزه خاص.

راه‌اندازی بلاگ با صرف چند دقیقه و یا نهایت چند ساعت وقت ممکن است، اما موضوع اساسی حفظ و نگهداری و آپدیت کردنِ منظم و پیوسته‌ی آن است.

همچنان، توسعه یک اپلیکشن با استفاده از کتاب‌خانه‌های از قبل آماده‌شده کاری است آسان که با مهارت اندکِ برنامه‌نویسی ممکن می‌شود. مسئله‌ی اصلی اما توسعه و ارتقای پیوسته‌ی آن است.

فرایند حفظ و مراقبت کار دشواری است. گوگل با اینکه سلطان بلامنازع موتورهای جستجو است، ولی در عین حال به اَپل ملیاردها دالر می‌پردازد تا Google.com را به‌عنوان موتور جستجوی پیش‌فرض آیپد و آیفون نگه‌دارد.

همچنان در حوزه‌ی حکومتداری، گفته‌ی وجود دارد منسوب به چنگیز مغول که می‌گوید «حکومت کردن کاری دشواری نیست، وقتی که ما سوار بر اسب هستیم؛ مسئله وقتی آغاز می‌شود که از اسب پایین شویم.»

همچنان، خارج کردن نیروهای خارجی از کشور با مبارزه، جهاد و استقامت ممکن می‌شود؛ کار دشوار اما ایجاد یک دولت فراگیر، نظام همه‌شمولِ دانش‌محور و حفظ و مراقبت و ارتقای دایمی آن است.

کمتر شرکتی توانستند عمرشان را از ۵۰ سال بیشتر بسازند.
فعالیت استدیوی «آریانا موزیک» که افتخار ثبت آهنگ‌های احمد ظاهر را دارد،‌ در اثر تغییرات سریع و عظیم سیاسی، در کابل دهه‌ها قبل غیرفعال شد. | تصویر: فروشگاه آریانا موزیک، ۵۱ سال پیش.

افتخارات اصلی زمانی خلق می‌شود که ما نظامِ بسازیم که سال‌ها عمر کند و همچنان آینده‌ی روشن و طولانی برای بقای آن متصور باشد. اپلکیشنی توسعه دهیم که هم‌راستا با تغییرات تکنالوژی و متناسب با نیازهای جدیدِ کاربران پیوسته ارتقا پیدا کند و همچنان آینده‌ی پُرسود و کارآمد برای آن پیش‌بینی شود. بلاگی راه‌اندازیم که یک دهه بعد در فوتر آن بتوانیم نوشته کنیم «با افتخار از ۱۰ سال به این طرف».

یادگیری، هوشیاری، خودباوری، استقامت و انعطاف‌پذیری، از ضروریات پایه‌یی برای حفظ و مراقبت و تضمین پایداری است.


💬 مرتبط با این نوشته چی چیزی برای گفتن دارید؟ شریک کنید تا با هم یاد بگیریم!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *